Okładka 06/2018 Numer 6(225)/2018


R E K L A M A




Spis treści:

O bezpieczeństwie w USA • Przedszkolaki w komendzie • Na wakacje • Choroby brudnych rąk • Zmiany w Kodeksie pracy • Nieco historii (4) • Potrzebna służba • Nabucco czyli studium tyranii • Policjanci czuwają • Uratował życie • Jechał skradzionym rowerem • Zabezpieczenie miejsca zdarzenia • Fotografia sygnalityczna • Publikacja zdjęć • Mieli marihuanę • Stowarzyszenie Komendantów Policji Polskiej • Po pierwszej rundzie • Do refleksji – Szok • Moje dylematy – Wilki we wrocławskim parku • Rowerzyści w ruchu drogowym • Rozbita grupa złodziei aut • Podróż z pupilem • Bezmyślność i brawura

O bezpieczeństwie w USA

W Amerykańskim Centrum Informacji i Kultury „American Corner” we Wrocławiu odbyło się 25 kwietnia br. spotkanie prowadzone przeze mnie, jako dziennikarkę czasopisma Komendy Wojewódzkiej Policji we Wrocławiu „Dylematy Policyjne”. Jestem również autorką bloga „Służba Policyjna Okiem Reportera”. Jego misją jest przedstawianie służby na Dolnym Śląsku, w Polsce i na świecie. Na stronie bloga dostępny jest translator, ułatwiający tłumaczenie postów na kilkadziesiąt języków obcych. Do tej pory, zrealizowałam już wiele materiałów dotyczących stosunków amerykańsko-polskich, w tym wywiad przeprowadzony z Szefem Sekcji Bezpieczeństwa Konsulatu Generalnego USA w Krakowie.
Podczas kwietniowego spotkania w American Corner, wraz z towarzyszącym mi oficerem policji – podkom. Bartłomiejem Majchrzakiem podjęłam temat bezpieczeństwa w Stanach Zjednoczonych. Wśród licznych zagadnień znalazły się struktury oraz funkcje, stopnie i tytuły w amerykańskiej Policji, praca techników kryminalistyki i laboratoriów kryminalistycznych. Omówione zostały także służby specjalne, takie jak S.W.A.T. (Special Weapons and Tactics), zajmujące się m.in. zwalczaniem grup terrorystycznych czy udziałem w akcjach odbijania zakładników. W koncepcji bezpieczeństwa nie zabrakło też istotnej sprawy, związanej ze sposobem kontaktowania się tamtejszej policji z mediami i społeczeństwem. Ponadto opisałam najbardziej charakterystyczne cechy tej amerykańskiej formacji, odnosząc je do służby w warunkach polskich. W swojej prezentacji multimedialnej nawiązałam również do niezwykle ważnej i interesującej działalności International Police Association – Międzynarodowego Stowarzyszenia Policji, zrzeszającego funkcjonariuszy z całego świata. IPA posiada bowiem status organizacji pozarządowej pełniącej funkcję doradczą (specjalną) Rady Ekonomicznej i Społecznej Organizacji Narodów Zjednoczonych w Nowym Jorku oraz status konsultacyjny w Radzie Europy w Strasburgu. Jako prowadząca stronę International Police Association Wrocław uhonorowana jestem tytułem „Zasłużony dla sekcji Polskiej IPA”. Bazując na swojej działalności, podczas spotkania nakreśliłam sylwetki i dorobek poznawczy policjantów należących do tego właśnie Stowarzyszenia, którzy w ostatnich latach, w ramach „Placement Programme” skorzystali z okresowego pobytu na stażu w Stanach Zjednoczonych. Wśród nich była w 2012 roku podkom. Agata Dąbrowska, w 2013 – asp. sztab. Przemysław Kałdowski, a w roku 2014 – mł. asp. Aneta Sobieraj.
Podkom. Agata Dąbrowska znalazła się w jednostce Miami Gardens Police Department na Florydzie, gdzie obserwowała z bliska codzienną służbę funkcjonariuszy MGPD – jednostki, na szczeblu której struktura policji przedstawia się podobnie, jak w komendach miejskich czy rejonowych w Polsce. Na jej czele stoi Chief of Police, czyli Komendant, nadzorujący prace szefów poszczególnych wydziałów. W Stanach Zjednoczonych każdy stan i miasto ma własną policję, dlatego dzieli się ją na powiatową, stanową i federalną. W tej ostatniej najbardziej znane jest Federalne Biuro Śledcze – FBI (Federal Bureau of Investigation) oraz DEA (Drug Enforcement Administration) – agencja zwalczająca przestępczość narkotykową. Podkom. A. Dąbrowska pełniła przede wszystkim służbę z policjantami z patrolu zmotoryzowanego Wydziału Prewencji, Wydziału Zabójstw, Wydziału do walki z Przemocą Domową, Wydziału Poszukiwań, Wydziału do walki z Przestępczością Samochodową oraz Grupy Szybkiego Reagowania. Swoje spostrzeżenia zamknęła w konkluzji, że zarówno policyjna służba amerykańska, jak i polska mają podobny charakter, gdyż obowiązuje w niej system zmianowy, a piony policji tworzą służba prewencyjna, kryminalna, śledcza i wspomagająca. Różnicę stanowi jedynie wyposażenie, jakim dysponują funkcjonariusze amerykańskiej Policji – od laptopów wbudowanych na stałe w każdym radiowozie, po same radiowozy, pozostające do indywidualnej dyspozycji policjanta.
Z kolei asp. sztab. Przemysław Kałdowski wzbogacił swoją wiedzę zawodową stażem w Livingston w stanie Kalifornia. Mimo, iż podczas służby z Amerykanami głównie był obserwatorem, dopuszczony został również do szkolenia, mającego na celu doskonalenie techniki jazdy policjantów CHP (California Highway Patrol) – Ruchu Drogowego w Sacramento. Poza tym, prowadził kontrolę z powietrza śmigłowcem, nadzorował penitencjariuszy w więzieniu stanowym, a także uczestniczył w interwencjach domowych, w służbie patrolowej z lokalną policją prewencyjną i funkcjonariuszami ruchu drogowego oraz w działaniach antynarkotykowych. Ponadto brał udział w zabezpieczeniu wizyty Wiceprezydenta USA, który przybył samolotem Boeing 747 Air Force One. Dzięki tym doświadczeniom mógł przekonać się, jak bardzo struktura w kalifornijskiej policji jest rozbudowana, zaś liczba zatrudnionych funkcjonariuszy uzależniona jest od stanu lokalnego zagrożenia.
Ostatnia z osób wymienionych przeze mnie podczas spotkania – mł. asp. Aneta Sobieraj swój staż policyjny odbyła w Chicago w stanie Illinois, biorąc między innymi udział w szkoleniach u rzeczników prasowych FEMA, FBI, Chicago Police i Secret Service. Poza tym, patrolowała ulice Chicago i La Grange, jeżdżąc z amerykańskimi kolegami radiowozami, wyposażonymi w tablet i laptop z łączem do policyjnych baz. Stwierdziła przy okazji, że tamtejsi policjanci muszą na co dzień wykazywać się wyjątkową ostrożnością i koncentracją, Wynika to z powszechnego dostępu obywateli do broni oraz z powodu nader często wybuchających zamieszek ulicznych.
W drugiej części spotkania w American Corner wystąpił podkom. Bartłomiej Majchrzak – obecny Przewodniczący IPA Region Wrocław i równocześnie funkcjonariusz Zespołu ds. Ochrony Praw Człowieka Komendy Wojewódzkiej Policji we Wrocławiu. Mówiąc o historii Międzynarodowego Stowarzyszenia Policji, przybliżył słuchaczom podstawowe zasady jego działania. Podkreślił, że dzięki stypendium założyciela IPA – Arthura Troopa, policjanci ze wszystkich kontynentów mogą wyjeżdżać na staże do różnych części świata, w tym również do Stanów Zjednoczonych. Podkom. B. Majchrzak podzielił się także własnym doświadczeniem, gdyż w roku 2017 uczestniczył w IV Światowym Seminarium Policji dla Młodych Oficerów zorganizowanym w Green Bay (Wisconsin). W związku ze swoim szczególnym zaangażowaniem w działalność IPA, przedstawił przebieg tego pobytu oraz jego teoretyczną i praktyczną formę. Dokonał też porównania statusu amerykańskiego i polskiego policjanta oraz charakteru służby w jakże odmiennych realiach społecznych. Dodatkowo, dla udokumentowania wszystkich spostrzeżeń udostępnił – podobnie jak i wcześniej – film zrealizowany w USA. Wszystkie materiały – w języku angielskim i w polskim, opatrzone zostały obszernym komentarzem prelegentów. 
Ostatnią część prezentacji potraktowano jako panel dyskusyjny. Zainteresowanie przybyłych gości skoncentrowało się przede wszystkim na dodatkowych informacjach na temat specyficznych warunków służby policyjnej w poszczególnych amerykańskich stanach. Słuchacze zadawali też pytania na temat wyjazdów do USA, czasowego pobytu oraz bezpieczeństwa w tym kraju w różnych aspektach. Na zakończenie spotkania podziękowałam American Corner za współpracę. Wspólnie z podkom. Bartłomiejem Majchrzakiem zwróciliśmy się do obecnych, zachęcając do wstąpienia najpierw w szeregi policji, a następnie do International Police Association (IPA), dającego  duże możliwości do nawiązywania międzynarodowych kontaktów w służbie mundurowej. Udostępniliśmy także drukowaną formę Ogólnopolskiego Czasopisma Międzynarodowego Stowarzyszenia Policji oraz prasy resortowej polskiej policji. Poza tym, przygotowaliśmy drobne upominki tematycznie związane z tą instytucją.

Sara Stanisz-Szachnowska


Spis treści

Stowarzyszenie Komendantów Policji Polskiej

W dniach 21-22 kwietnia 2018r. w Ośrodku Wypoczynkowym ,, Krucze Skały w Karpaczu odbyły się uroczystości XX lecia działalności Stowarzyszenia Emerytów i Rencistów Policji na Dolnym Śląsku.
Prezes Stowarzyszenia Henryk Grotkiewicz przywitał wszystkich przedstawicieli kół województwa dolnośląskiego oraz zaproszonych gości z różnych środowisk naszego regionu. Współpracują one bądź popierają działalność stowarzyszenia. Uroczystość swoją obecnością zaszczycili między innymi założyciele Stowarzyszenia kol. Janusz Cyr, Mieczysław Zając, wiceprezydent Jeleniej Góry Piotr Paczóski , wiceprzewodniczący ZG NSZZP w Warszawie Piotr Malon, wiceprzewodniczący ZWNSZZP we Wrocławiu Mieczysław Walczyk , mł. insp. Leszek Kulik z zarządu Stowarzyszenia Komendantów Policji Polskiej we Wrocławiu, prezesi i przedstawiciele: Związku Żołnierzy Wojska Polskiego w Jeleniej Górze, KMP w Jeleniej Górze, prezesi SEiRP w Opolu z/s w Nysie Stanisław Dziedzic, Kazimierz Kopaniarz.
Minutą ciszy uczczono, tych którzy odeszli z naszych szeregów a zasłużyli się w działalności Stowarzyszenia. Po wystąpieniu prezesa wieloletni członek i działacz Stowarzyszenia kol. Zenon Dziwicki przedstawił zebranym historię powstania i działalności naszej organizacji, która w wielu aspektach była barwna i ciekawa. Spotkanie jubileuszowe stało się również okazją do podziękowań i wyróżnień dla osób i organizacji współpracujących w przyszłości jak i obecnie ze Stowarzyszeniem. Zarząd Główny SEiRP w Warszawie przyznał odznakę ,, Za wybitne osiągnięcia” : kol. Wilhelmowi Gałusze ( prezes Koła w Gryfowie Śl.) Janowi Morawskiemu (prezes Koła w Kątach Wrocławskich), Krystynie Jakubowskiej ( sekretarz Koła w Oławie). Odznakę za zasługi z dyplomem otrzymali : kol. Stanisław Barabasz, Krystyna Boks, Paweł Brach, H. Mroczkowski ( ZW SEiRP). Andrzej Zygulski ( wiceprezes Koła Jelenia Góra). Ponadto Zarząd Główny nadał tytuł Honorowego Prezesa Koła w Złotoryi kol. Zygmuntowi Królowi.
Zarząd Wojewódzki SEiRP we Wrocławiu uhonorował działaczy i założycieli Stowarzyszenia kol. Janusza Cyra i Mieczysława Zająca okolicznościowymi, statuetkami ,,XX lecia SEiRP”. Okolicznościowe medale ,,XX lecia SEiRP” przyznano m.in. Antoniemu Dudzie prezesowi ZG SEiRP w Warszawie, nadinsp. Tomaszowi Trawińskiemu Komendantowi Wojewódzkiemu Policji we Wrocławiu, insp. Andrzejowi. Kląskale prezesowi SKPP.
Po ceremonii wręczenia odznaczeń i wyróżnień wystąpili goście, którzy podziękowali za wieloletnią efektywną współpracę i działalność na rzecz regionu. Zadeklarowali jednocześnie jej kontynuację. Miłym akcentem zakończenia części oficjalnej był występ zespołu lokalnego ,,AGAT” z Domu Kultury w Jeleniej Górze, który otrzymał gromkie brawa wraz z kilkakrotnym bisowaniem. Po przerwie obiadowej rozpoczął obrady
Zjazd Delegatów województwa dolnośląskiego, poświęcony wyborowi nowych władz Stowarzyszenia. W pierwszej części dotychczasowy Prezes ZW H. Gronkiewicz przedstawił sprawozdanie z działalności Zarządu za 2017 rok pod kątem merytorycznie wykonanych działań, jak i w ujęciu finansowym. Sprawozdanie z działalności Zarządu Wojewódzkiego przyjęto i udzielono mu absolutorium. W fazie głosowania na prezesa ZW SEiRP we Wrocławiu z/s w Jeleniej Górze jednogłośnie wybrano ponownie kol. Henryka Grotkiewicza. Dokonano również wyboru członków Prezydium ZW, Wojewódzkiej Komisji Rewizyjnej oraz delegatów na Zjazd Krajowy. Obchody zakończono uroczystą kolacją z udziałem delegatów Zjazdu i gości zaproszonych przy dźwiękach muzyki.
insp. w/s Adam Różycki
Rzecznik ZW SEiRP w Jeleniej Górze
***
28 lutego br. odbyła się w Parlamencie Europejskim w Brukseli konferencja „Represje wobec emerytowanych funkcjonariuszy i żołnierzy w Polsce” na temat sytuacji prawnej i bytowej polskich emerytów mundurowych, objętych ustawą z 16 grudnia 2016 roku . Konferencja zorganizowana została z inicjatywy Federacji Stowarzyszeń Służb Mundurowych RP przez posłów do Parlamentu Europejskiego Sojuszu Lewicy Demokratycznej Bogusława Liberadzkiego, Krystynę Łybacką i Janusza Zemke.
W konferencji uczestniczyła 50-osobowa delegacja krajowa, w skład której wchodzili przedstawiciele związków i stowarzyszeń służb mundurowych wchodzących w skład Federacji oraz reprezentanci represjonowanego środowiska , a także b. minister Spraw Wewnętrznych i b. działacz demokratycznej opozycji Henryk Majewski, sekretarz generalny SLD Marcin Kulasek, pełnomocnik Obywatelskiego Komitetu Inicjatywy Ustawodawczej Andrzej Rozenek, przedstawiciel Rzecznika Praw Obywatelskich Tomasz Oklejak oraz przewodniczący Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów Rafał Jankowski. Stowarzyszenie Komendantów Policji Polskiej i wrocławski Obywatelski Komitet Inicjatywy Ustawodawczej reprezentowali prezes zarządu SKPP Andrzej Kląskała oraz Witold Domaniecki.
W ramach konferencji odbyło się wysłuchanie publiczne w sprawie ustawy16 grudnia 2016 roku , które poprowadził ze strony polskiej przewodniczący delegacji, prezydent FSSM RP Zdzisław Czarnecki. Udział wzięła liczna grupa gości, a w tym, oprócz polskich europosłów, 16 przedstawicieli Parlamentu Europejskiego. Dyskusji przysłuchiwali się: prezydent Euromilu – instytucji zrzeszającej wszystkie europejskie organizacje związkowe żołnierzy, weteranów i kombatantów. Byli też przedstawiciele EPU – największej europejskiej organizacji policjantów. Głos w czasie spotkania zabierali: Henryk Majewski, Tomasz Oklejak, Rafał Jankowski, przedstawiciele emerytów i ich rodzin, także 6 posłów i 1 b.poseł do Parlamentu Europejskiego. Wysłuchanie zakończył Andrzej Rozenek.
Uczestnicy konferencji przyjęli apel. Pisma informujące o przebiegu konferencji wraz z materiałami prezentowanymi w jej trakcie otrzymali od europosłów SLD po zakończeniu konferencji: przewodniczący, wiceprzewodniczący i komisarz ds. sprawiedliwości Komisji Europejskiej, sekretarz generalny Rady Europy, europejski rzecznik praw obywatelskich, dyrektor Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej, przewodniczący wszystkich siedmiu grup politycznych i przewodniczący komisji Parlamentu Europejskiego oraz 26 europosłów. Na pismo europosłów SLD odpowiedział już m.in. przewodniczący Komisji Europejskiej Jean-Claude Juncker informując, iż Komisja zbada sprawę obcięcia emerytur mundurowych w Polsce, a osobą odpowiedzialną za tę kwestię będzie komisarz ds. zatrudnienia, spraw społecznych, umiejętności i mobilności pracowników. Bogate zestawy materiałów wraz z przekierowaniami do konkretnych wystąpień oraz serwisami fotograficznymi zainteresowani, mogą znaleźć na stronach internetowych Federacji Stowarzyszeń Służb Mundurowych RP, Stowarzyszenia Komendantów Policji Polskiej, a także europosła Janusza Zemke.
***
23 marca br. Sejm RP większością 241 głosów, przy sprzeciwie 185 i 4 wstrzymujących się, odrzucił w pierwszym czytaniu obywatelski projekt ustawy o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym służb mundurowych. Tym samym zakończył się bieżący wysiłek Obywatelskiej Inicjatywy Ustawodawczej Federacji Stowarzyszeń Służb Mundurowych RP. Głosy poparcia w postaci ok. 300 tys. podpisów zostały przez większość sejmową zlekceważone. Animatorzy tej akcji zapowiadają dalsze nieustające wysiłki w celu przywrócenia działania cywilizowanych i konstytucyjnych norm prawnych. Stenogram przebiegu posiedzenia Sejmu znajduje się na stronach internetowych Sejmu RP.
***
W dniach 20-22 kwietnia br. odbyło się posiedzenie III Kongresu Federacji Stowarzyszeń Służb Mundurowych RP. Obrady prowadził nadinsp. Adam Rapacki, przewodniczący Kongresu. Po burzliwej dyskusji i przy sprzeciwie kilku delegatów, uchwalono zapis w Statucie o możliwości prowadzenia przez Federację działalności gospodarczej oraz o podjęciu starań o uznanie jej za Organizację Pożytku Publicznego. Są to zmiany najistotniejsze, gdyż rozszerzają możliwości finansowania działań Federacji.
Delegaci wybrali także nowy Zarząd FSSM RP. Prezydentem Federacji został ponownie insp. Zdzisław Czarnecki. Uchwalono zmiany statutu oraz dwa bardzo ważne dokumenty opracowane i przyjęte przez Kongres: uchwałę programową III Kongresu FSSM RP, zawierającą cele i zadania Federacji na najbliższe 4 lata kadencji nowowybranego Zarządu o raz apel II Kongresu FSSM RP. Jest on skierowany do członków związków i stowarzyszeń, wchodzących w skład Federacji, w obliczu nadchodzących wyborów samorządowych.
SKPP na Kongresie reprezentowali insp. Andrzej Kląskała i mł. insp. Sławomir Ołdakowski. Obecną sytuację w środowisku służb mundurowych omówili goście Kongresu m.in. gen. Roman Harmoza, reprezentujący Klub Generałów Wojska Polskiego, Tomasz Oklejak przedstawiciel Rzecznika Praw Obywatelskich, Marcin Kolasa – Przewodniczący Federacji Związków Zawodowych Służb Mundurowych, Krzysztof Balcer – Wiceprzewodniczący NSZZP, gen. Marek Dukaczewski reprezentujący wojskowe służby specjalne w stowarzyszeniu „SOWA”.
***
26 kwietnia br obradowało IX Walne Zebranie Sprawozdawczo-Wyborcze Stowarzyszenia Komendantów Policji Polskiej. Po przyjęciu sprawozdań i udzieleniu absolutorium Zarządowi i Komisji Rewizyjnej, Walne Zebranie członków stowarzyszenia przedłużyło do końca br. kadencję ustępujących władz stowarzyszenia.
Walne Zebranie dokonało zmian Statutu dostosowując jego zapisy do wymogów nowej ustawy o stowarzyszeniach oraz nadało nowe kompetencje Zarządowi i uprościło funkcjonowanie Stowarzyszenia w związku z ilościowym wzrostem członków. W zakresie finansów SKPP, Walne Zebranie przyjęło m.in. uchwałę o zmniejszeniu wysokości składki członkowskiej członom dotkniętym ustawą z 16 grudnia 2016 roku oraz o wysokości rocznej składki SKPP z tytułu członkostwa w FSSM RP. W związku z przypadającym w 2019 r. X – leciem SKPP Zarząd został zobowiązany do podjęcia prac w celu opracowania sposobu uroczystego „upamiętnienia” tego faktu i przedłożenia propozycji członkom stowarzyszenia na Walnym Zebraniu SKPP w m. grudniu br.
W ramach dyskusji omówiono m.in. zagadnienia dotyczące: poziomu i zakresu współpracy z kierownictwem policji, dalszego rozwoju osobowego i organizacyjnego SKPP, zwiększenia udziału czynnej kadry w szeregach i działaniach Stowarzyszenia. Oceniono zaangażowanie SKPP oraz członków w działaniach statutowych podejmowanych przez Zarząd, m.in. w zakresie ochrony godności i dobrego imienia oraz praw nabytych funkcjonariuszy, a także w działaniach wspierających przedsięwzięcia innych organizacji o podobnych lub tożsamych celach statutowych. W związku z jesiennymi wyborami samorządowymi zaproponowano wytypowanie, zgłaszanie i aktywne popieranie członków i przedstawicieli Stowarzyszenia, jako kandydatów do samorządowych organów wybieralnych.
***
Co dalej z ustawą z 16 grudnia 2016 roku? To temat przewodni spotkań zaplanowanych na 21 i 22 czerwca we Wrocławiu i w Legnicy, z przedstawicielami Federacji Stowarzyszeń Służb Mundurowych i Andrzejem Rozenkiem, pełnomocnikiem Komitetu Inicjatywy Ustawodawczej FSSM RP, który zakończył działalność po decyzji Sejmu w dniu 23 marca br. Komunikat, dotyczący spotkań we Wrocławiu i w Legnicy zostanie zamieszczony na stronie internetowej FSSM i SKPP!

Sara Stanisz-Szachnowska


Spis treści

Do refleksji
Szok

Orzeł walczy z ośmiornicą. W naturze taki pojedynek się nie zdarza, natomiast takie właśnie logo towarzyszyło mi przez dużą część mojej służby. To prawie alegoria ilustrująca biblijne „zło dobrem zwyciężaj”. Ośmiornica – złowrogi symbol, prawie synonim mafii, orzeł – czysty symbol dobra. W latach dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku przestępczość zorganizowana wyrastała jak roślinność w Amazonii i sporo było dywagacji, czy bandyctwo, naprzeciw którego stajemy, my gliniarze, to już mafie, czy nie. A tak wydawało się nawet naszym gangsterom – „królom życia”. Pamiętam Pershinga fetowanego jak celebryta na walce Gołoty (była ustawka? nie zdziwiłbym się) we wrocławskiej Hali Ludowej. Ameryka! Przy ringu i gwiazdy filmu, i szemrane towarzystwo. A Nikoś (Skotarczak) jako aktor? Może autografik? Bo selfie jeszcze nie było.
Przyjrzyjmy się klasyce. Bo klasyka, proszę Szanownej Publiczności, to: sycylijska „mafia” (stąd nazwa – z sycylijskiego dialektu), jej odpowiednik – neapolitańska „camorra”, kalabryjska „ndrangheta” (z greckiego – męstwo i cnota!?), chicagowska mafia alkoholowa czasów prohibicji, włosko-amerykańska klanowa „Cosa Nostra”, czy japońska (choć rozproszona i niejednolita) „yakuza”. W każdej z wymienionych nieformalnych struktur przestępczych pojawiają się w różnym stopniu cechy wspólne. Przede wszystkim ich pozalokalny zasięg i rywalizacja z oficjalną organizacją państwa. Obok infiltracji sfer gospodarki i kapitału usiłowania wejścia w świat władzy, bowiem każdorazowo chodzi o wpływy, korzyści, tolerowanie tego podziemia. Głównie z camorry wywodzą się zasady vendetty oraz omerty, czyli krwawej zemsty i bezwzględnego milczenia członków sprzysiężenia, a stąd był tylko krok do przemocy i zbrodni w ogóle.
Mafia (nazywana też między innymi i na przykład syndykatem) posiada strukturę hierarchiczną, wielopoziomową, a wewnątrz bezwarunkowe podporządkowanie i uzależnienie „żołnierzy”. W kilku ostatnich zdaniach kryje się odpowiedź na pytanie, dlaczego w Polsce nie mieliśmy do czynienia z mafią. Bandy, gangi – owszem, ale żadne z nich nie spełniały w pełni warunków określonych w indykatorach mafijnej, czyli najwyższej formy przestępczości zorganizowanej, zawsze czegoś brakowało. Tak czy inaczej nazwa w końcu nic nie znaczy, liczą się szkody, które gangsterka wyrządza. Zupełnie inaczej mówi się o mafii potocznie. Sam używam tego określenia dla kliki, układu, zmowy, zabetonowanych, niereformowalnych struktur, „ręki, która rękę myje”.
Chadzając takimi właśnie semantycznymi ścieżkami na skróty nie powinienem w zasadzie niczemu się dziwić. Tymczasem – szok, szok podwójny. Szczucin, siedziba gminy, miasteczko jakich tysiące w kraju. Dwadzieścia lat temu brutalnie pobita, uduszona drucianą pętlą zostaje 17-letnia dziewczyna, zmasakrowane ciało znaleziono na wiślanym wale. Sprawców jest kilku, świadków kilkunastu. Osiemnaście lat trwa kontredans policji i prokuratury, przy udziale sądów – począwszy od niszczenia i podmieniania dowodów, zacierania śladów, zaniechań i śledczego niechlujstwa, poprzez przyjmowanie bzdurnych hipotez i kierunków postępowania oraz umarzania i wznawiania śledztwa. Skala gminno-powiatowa, a jest w całej historii kilka zadziwiających podobieństw do cech przypisywanych mafii. Po tym jak sprawa ruszyła dzięki Archiwum X trzynastu policjantów ze Szczucina (komisariat) i Dąbrowy Tarnowskiej (komenda powiatowa) z zarzutami, zostało zapudłowanych.
Szok pierwszy – trzynastu „zblatowanych”! – to więcej niż taki lub owaki gang potrafił znaleźć „przyjaciół” w mundurach. Piszę „zblatowanych”, bo nawet zaniechania po zdarzeniu tak tragicznym oznaczały przejście na stronę przestępstwa. Można powiedzieć – orzeł (z alegorii) zakumplował się z ośmiornicą, sprostytuował się. Szok drugi – atmosfera zastraszenia i jej skuteczność, czyli zmowa milczenia, choć miasteczko swoje wie. Po zbrodni trup ścielił się gęsto – było co najmniej pięć niewyjaśnionych śmierci osób, które mogły posiadać wiedzę o okolicznościach zbrodni. To może zmowę tłumaczy, ale pozostaje faktem, że przez lat kilkanaście nie funkcjonują ludzkie sumienia.
Jedno więcej skojarzenie z mafią – zmowa milczenia i obraz zatrzaśniętych okiennic na wyludnionej sycylijskiej uliczce. Sprawcom nie poświęcę więcej uwagi poza jednym pytaniem, które mnie nurtuje zawsze przy okazji każdej organizacji kryminalnej, także – Szczucina: jak to się dzieje, że jakieś prymitywne indywidua potrafią podporządkować sobie kawałek zbiorowości?

Marcin Brzeziński



Spis treści

Podróż z pupilem

Ze statystyk wynika, że aż 52 procent Polaków ma domowe zwierzęta. Coraz częściej z nimi podróżujemy, również za granicę.
Przepisy obowiązujące w Unii Europejskiej są jasne i dość restrykcyjne: każde zwierzę przewożone za granicę musi mieć paszport, mikroczip identyfikacyjny, aktualne szczepienie przeciwko wściekliźnie oraz – w zależności od przepisów panujących w miejscu docelowym – np. zaświadczenie o odrobaczeniu. Z takim zestawem dokumentów przekroczenie granicy nie powinno być problemem.
Jeśli czeka nas podróż autem, warto się do niej wcześniej przygotować. Po pierwsze zadbajmy, by nasz zwierzak nie rozpraszał uwagi kierowcy i nie przeszkadzał w prowadzeniu auta. Należy pamiętać, że w sytuacji kiedy podczas kontroli pojazdu policjant uzna, że poruszający się swobodnie w pojeździe zwierzak naraża na niebezpieczeństwo kierowcę, pasażerów i innych uczestników ruchu, może na podstawie art. 60 pkt 1 kodeksu drogowego nałożyć mandat na kierującego pojazdem. Dlatego powinniśmy unikać przewożenia zwierząt na fotelu obok kierowcy lub na desce rozdzielczej (co zdarza się dość często w przypadku małych zwierząt). Tylne siedzenie jest znacznie lepszym miejscem. W przypadku samochodów kombi warto rozważyć okratowany bagażnik. Odpowiedni transporter dla kota czy niewielkiego psa lub klatka dla szczura czy tchórzofretki w połączeniu ze specjalnymi pasami bezpieczeństwa to niezbędne minimum.
Większe czworonogi najlepiej umieścić na tylnym siedzeniu auta, by w razie wypadku nie zrobiły sobie lub któremuś ze współtowarzyszy krzywdy. Warto zabezpieczyć je specjalnymi szelkami, które przypina się do gniazd pasów bezpieczeństwa. Jeśli podróżujemy pociągiem, zasady są podobne. Małe zwierzęta powinny być przewożone w transporterach (za to nie potrzebują biletów), większe muszą mieć bilet, aktualne szczepienie przeciwko wściekliźnie, być na smyczy i w kagańcu. Co ważne, w pociągu z przedziałami współpasażerowie muszą zgodzić się towarzystwo zwierzaka. Jeśli tego nie zrobią, konduktor wskaże nam inne miejsce, choć niewykluczone, że będzie ono na korytarzu. W wagonach bezprzedziałowych zgoda współpasażerów nie jest wymagana.
W większości linii lotniczych mniejsze (do 8 kg) koty i psy mogą podróżować z właścicielami, ale większe schodzą pod pokład, do luku bagażowego. Zasady przewożenia zwierząt mogą się jednak różnić u poszczególnych przewoźników, warto więc zapoznać się z ich wewnętrznymi regulaminami.

MW



Spis treści